
Bài phÕng vÃn
Bùi Tr†ng CÜ©ngBác sï
ng Cº Viên Çäng T¿ Do
ñÖn VÎ Rankin
Cáo l‡i:Vì lš do Ç¥c biŒt ngày 26 tháng 9 là tuÀn lÍ cuÓi Ç‹ vÆn Ƕng bÀu cº nên Bác Sï Bùi Tr†ng CÜ©ng không th‹ ljn Tây Úc g¥p ÇÒng hÜÖng.
Bài phÕng vÃn nÀy Çã th¿c hiŒn, có m¶t vài chi ti‰t thay ǰi.
chúng tôi xin chåy toàn b¶ Ç‹ Çû
š nghïa bài phÕng vÃn nÀy.
LTS: Ph° Thông trân tr†ng gi§i thiŒu cùng Ƕc giä bài phÕng vÃn Bác sï Bùi Tr†ng CÜ©ng ng cº viên ngÜ©i ViŒt ÇÀu tiên vào chÙc vø dân cº QuÓc H¶i Liên Bang Úc tåi ÇÖn vÎ Rankin tåi Queensland.
CÛng ÇÜ®c bi‰t thêm, Bác Sï Bùi Tr†ng CÜ©ng nguyên Chû TÎch C¶ng ñÒng NgÜ©i ViŒt Liên Bang, là thành viên cûa H¶i ñÒng ña Væn Hóa và nhiŠu chÙc vø cÓ vÃn khác trong chính phû cÛng nhÜ CñNVTD.
PT: Kính chào Bác Sï.
BS Bùi Tr†ng CÜ©ng: Chào anh Hoài Nam và gªi l©i chào mØng Ƕc giä cûa Ph° Thông qua qúi báo.
PT: Nhân dÎp ÇÜ®c tin Bác Sï ra Ùng cº vào QuÓc H¶i Liên Bang kÿ nÀy do Çó thay m¥t tòa soån Ph° Thông chúng tôi xin ÇÜ®c phÕng vÃn Bác sï Çôi ÇiŠu.
BS Bùi Tr†ng CÜ©ng: Tôi s¤n sàng, anh cÀn tôi nói nh»ng ÇiŠu gì ?
PT: Bác sï có š ÇÎnh ra Ùng cº tØ bao gi© ?
BS Bùi Tr†ng CÜ©ng: Tôi chÜa bao gi© có š ÇÎnh ra Ùng cº, nhÜng trܧc tình hình s¿ xuÃt hiŒn cûa ñäng One Nation gây nh»ng änh hܪng ljn các C¶ng ñÒng S¡c T¶c trong Çó ngÜ©i ViŒt chúng ta. NhÃt là tåi thành phÓ Brisbane nÀy, Çây là lÀn ÇÀu tiên và nhÃt là vì vÃn ÇŠ dÃy Ƕng s¿ kÿ thÎ ngÜ©i Á Châu mà tôi có quy‰t ÇÎnh ra tranh cº.
PT: Khi Bác Sï quy‰t ÇÎnh ra Ùng cº tåi ÇÖn vÎ nÀy, BS nhÆn thÃy khä næng ûng h¶ cûa cº tri ra sao ? và Bác sï có nghï r¢ng mình së th¡ng cº hay không ?
BS Bùi Tr†ng CÜ©ng: Ngay cä trong ÇÖn vÎ nÀy, có s¿ änh hܪng an toàn lâu dài cûa ñäng Lao Ƕng trong khu v¿c cûa chúng tôi, cu¶c tranh cº nÀy có 2 ngÜ©i, tôi và m¶t bà Giáo sÜ, làm nghŠ bán các loåi thuÓc vŠ lá cây "drug" do Çó tôi không ch†n ÇÖn vÎ nÀy mà tôi ra Ùng cº tåi ÇÖn vÎ Rankin.
PT: Xin Bác sï cho bi‰t š ÇÎnh và møc Çích cûa Bác sï Çi các Ti‹u bang nhÜ Bác sï vØa ti‰p xúc v§i ÇÒng hÜÖng tåi Sydney ? Bác sï Çi Ç‹ vÆn Ƕng và gi§i thiŒu v§i ÇÒng hÜÖng vŠ viŒc ra Ùng cº kÿ nÀy ?
BS Bùi Tr†ng CÜ©ng: Không, tôi không phäi Çi các ti‹u bang Ç‹ khoe v§i bà con là tôi ra Ùng cº kÿ nÀy, do Çó viŒc tôi ra Çi nhÜ vÆy tôi muÓn ÇÒng hÜÖng hi‹u ÇÜ®c tôi ra Ùng cº kÿ nÀy không phäi là do cá nhân tôi, tôi muÓn kêu g†i s¿ hÆu thuÄn cûa ÇÒng hÜÖng mình và nh»ng ngÜ©i Á Châu khác càng nhiŠu càng tÓt.. nh»ng ngÜ©i nào chÓng låi kÿ thÎ, nh»ng ngÜ©i chÓng låi v§i nh»ng thành ki‰n vŠ ngÜ©i da màu thì nên ûng h¶ tôi. Do Çó khi tôi Çi nhÜ vÆy tôi muÓn có ÇÜ®c ti‰ng vang r¶ng l§n, nhÃt là các cÖ quan truyŠn thông Úc và nhÃt là hŒ thÓng Internet ÇÜa tin Çó vang xa ra khÕi nܧc Úc, có th‹ nói là toàn cÀu.
Kÿ nÀy chÜa ch¡c tôi thành công, nhÜng ti‰ng vang Ãy là có m¶t ngÜ©i da vàng mà ngÜ©i Ãy là ngÜ©i cûa C¶ng ÇÒng ViŒt Nam, tiên phong ra làm m¶t viŒc phäi làm, ngoài ra ñäng T¿ Do h† cÛng khuy‰n khích và y‹m tr® tôi trong viŒc nÀy, ngoài ra Çi nhÜ vÆy cÛng có th‹ vÆn Ƕng ÇÜ®c thêm m¶t ít tài chánh trong công viŒc ÇÀy tÓn kém nÀy.
PT: Bác sï Çã là Chû TÎch C¶ng ñÒng NgÜ©i ViŒt T¿ Do Liêng Bang, chúng tôi nghï Bác sï së ÇÜ®c ngÜ©i ViŒt Nam ûng h¶, xin Bác Sï cho bi‰t th©i gian Bác sï ti‰p xúc v§i ÇÒng hÜÖng tåi Tây Úc ?
BS Bùi Tr†ng CÜ©ng: Ngày 3 tháng 10 là ngày bÀu cº do Çó tôi không có th©i gian nhiŠu Ç‹ ª låi Tây Úc, tôi ljn Perth vào bu°i trÜa và ti‰p xúc v§i ÇÒng hÜÖng, h¶i Çoàn vào lúc 3 gi© chiŠu ljn 5 gi©, sau Çó d¿ bºa cÖm thân mÆt vào bu°i tÓi và tôi lên máy bay vŠ låi vào nºa Çêm, tôi mong mÕi së ÇÜ®c Çông Çäo ÇÒng hÜÖng tham d¿, nhÃt là bu°i tÓi n‰u có ÇÜ®c nhiŠu Çåi diŒn các s¡c t¶c càng tÓt, vì tôi muÓn h† hi‹u ÇÜ®c viŒc làm cûa mình.
PT: NhÜ chúng tôi Çã ÇŠ cÆp, BS Çã sinh hoåt trong chÙc vø Chû TÎch C¶ng ñÒng NgÜ©i ViŒt lâu næm, nay BS ra Ùng cº, xin BS cho bi‰t tình hình cº tri ngÜ©i ViŒt tåi Çó ra sao ?
BS Bùi Tr†ng CÜ©ng: Tình hình cûa ngÜ©i ViŒt tåi Çây thì cÛng phÙc tåp l¡m, phÀn Çông ÇÒng hÜÖng cÛng y‹m tr® mình, nhÜng còn m¶t sÓ khác thì tôi cÛng Çang tìm cách vÆn Ƕng, riêng vŠ các c¶ng ÇÒng s¡c t¶c khác nhÜ ngÜ©i Hoa, ngÜ©i Ý, Hy Låp, ƒn ñ¶ v.v.. thì h† y‹m tr® rÃt månh, vì mình là ngÜ©i thay th‰ h† làm công viŒc chÓng låi vÃn ÇŠ kÿ thÎ, chÓng låi chính sách hån ch‰ di dân v.v...Ç‹ h† rãnh tay làm æn...Do Çó tôi mong tåi Perth trong bºa cÖm thân mÆt tìm cách m©i nh»ng c¶ng ÇÒng S¡c t¶c, nh»ng cÖ quan ngôn luÆn cûa C¶ng ÇÒng s¡c t¶c së phän änh ÇÜ®c viŒc làm và møc Çích cûa mình.
PT: Xin Bác Sï cho bi‰t š ki‰n cûa Ça sÓ cº tri cho r¢ng hiŒn tÜ®ng Pauline Hanson có ÇÜ®c ngày hôm nay là do s¿ nhË tay cûa ÇÜÖng kiêm Thû Tܧng John Hower và cûa Çäng T¿ Do có phäi nhÜ vÆy không ?
BS Bùi Tr†ng CÜ©ng: Tôi ÇÒng š, tôi là m¶t trong nh»ng ngÜ©i phän ÇÓi ông Ãy rÃt nhiŠu, tuy nhiên nói John Hower thì cÛng chÜa h¤n là nói ljn Çäng T¿ Do và chÜa ch¡c John Hower së là Thû Tܧng Úc trong næm 1999 ho¥c næm 2000. Vì Çäng T¿ Do còn nhiŠu nhân vÆt sáng giá, uy tín khác...Do Çó chúng ta không th‹ vÖ Çûa cä n¡m mà cho Çó là chû trÜÖng cûa Çäng T¿ do, tôi ÇÒng š v§i anh là ông John Hower Çã phän Ùng chÆm chåp Ç‹ có hÆu quä, nhÜng chúng ta cÛng phäi thông cäm r¢ng: Pauline Hanson là Çàn bà, n‰u phän Ùng månh hÖn thì tåi xÙ sª nÀy låi cho r¢ng æn hi‰p Çàn bà và n‰u càng phän Ùng månh hÖn thì bà ta së càng n°i bÆt hÖn
Bªi vì chúng ta là nh»ng ngÜ©i bÎ kÿ thÎ chúng ta có cái nhìn khác, trong khi vÎ trí cûa h† là nh»ng ngÜ©i không bÎ kÿ thÎ nên cái nhìn cûa h† có th‹ khác.
Và lÀn nÀy tåi Queensland thì vÎ th‰ Üu tiên cûa Çäng One Nation së là chót cùng.
PT: Xin BS cho bi‰t vÃn ÇŠ thu‰ khóa GST cÛng nhÜ chû trÜÖng c¡t giäm chÜÖng trình ña Væn Hóa thì Çäng T¿ Do có g¥p trª ngåi nào ?
BS Bùi Tr†ng CÜ©ng: Trong vÃn ÇŠ chính sách ña Væn Hóa thì Çäng T¿ do là Çäng phát Ƕng và ÇÜa ra chính sách nÀy, k‹ tØ th©i thû tܧng Fraser, tôi là m¶t thành viên lâu næm trong chính sách nÀy, do Çó không th‹ nói Çäng T¿ Do tìm cách giäm thi‹u hay dÙt bÕ chính sách nÀy, ch» ña Væn Hóa là Do ñäng T¿ Do Ç¥t ra.
Khi anh hܪng m¶t gia tài mà gia tài Çó Çang thi‰u n® trên th‰ g§i mÃy tÌ Çô la, thì chính phû phäi tìm cách c¡t ÇÀu nÀy ÇÀu n†, tæng thu Ç‹ lÃp vào khoän n® nÀng Çó, sau 2 næm rÜ«i, Çäng T¿ do không nh»ng Çã trä ÇÜ®c n® do Çäng Lao Ƕng Ç‹ låi mà còn th¥ng dÜ, chúng ta phäi thông cäm ÇiŠu Çó, nhÜ chúng tôi ch£ng hån khi ông John Hower ra s¡c lŒnh ngÜng không cho Bác sï tæng lŒ phí khám bŒnh, chúng tôi Çã bÎ ngÜng tæng lŒ phí 24 tháng.
ViŒc phát hành thu‰ tr¿c thu GST là m¶t trong nh»ng biŒn pháp cûa chính phû, không m¶t chính phû nào muÓn làm mÃt lòng dân, Ç‹ có biŒn pháp th¿c hiŒn có håi cho ngÜ©i dân cÛng nhÜ chính sách thu‰ khóa Çã m¶t lÀn bÎ änh hܪng cho Çäng, tuy nhiên trên m¶t cách nhìn chung, m¶t ngÜ©i Çi làm bình thÜ©ng, chính sách thu‰ khóa GST thành t¿u thì h† së ÇÜ®c hܪng nh»ng quyŠn l®i nhiŠu hÖn, ÇÜ®c giäm thu‰ nhiŠu hÖn...nh»ng dÎch vø Ç¿Öc dánh tr¿c ti‰p trên m†i lãnh v¿c tØ th¿c phÄm, xæng nh§t, nhà cºa ljn hàng xa xí... nhÜng nh»ng s¡c thu‰ trung gian së ÇÜ®c giäm, ví dø nhÜ ngÜ©i bình thÜ©ng không dùng xæng thì së không bÎ Çánh thu‰ khi ǰ xæng, trong khi Çó chính phû giäm các loåi thu‰ trên xæng dÀu, do Çó giá thành cûa m‡i lít xæng së giäm hÖn, các dÎch vø khác cÛng së giäm theo, chÌ khi nào ngÜ©i ǰ xæng thì m§i phäi trä thu‰ mà thôi.
ñäng Lao ñ¶ng l®i døng Ç‹ tuyên truyŠn, h† ÇÜa ra chính sách thu‰ khóa Çánh ÇŠu cho m†i ngÜ©i Çi làm là không công b¢ng, nhÃt là nh»ng ngÜ©i có l®i tÙc thÃp và ngÜ©i già cä thì h† không quan tâm, hiŒn tåi chính sách thu‰ khóa m§i cûa Lao Ƕng là m†i ngÜ©i Çi làm Çóng 32% trª lên, chÌ chú tr†ng ljn nh»ng ngÜ©i Çi làm có l®i tÙc dܧi 30000 ÇÒng, còn GST chÌ Çánh thu‰ cho ngÜ©i nào sº døng sän phÄm, dÎch vø Ãy thôi, ngÜ©i Çi làm së ÇÜ®c lÜÖng tæng, giäm các loåi thu‰ vŠ wholes sale, sale tax và 9 s¡c thu‰ khác, cÛng nhÜ trong thÜÖng nghiŒp và ÇÎch vø së bÕ loåi thu‰ gÓi ÇÀu cho næm t§i, do Çó m†i gi§i së tích c¿c tham gia vào công viŒc khuy‰ch trÜÖng, kinh doanh nhiŠu hÖn.
ñäng Lao Ƕng cÛng la hoán là chính sách thu‰ tr¿c thu cûa T¿ Do là quá cao 10% thì trܧc Çó h† d¿ trù chû trÜÖng áp døng loåi thu‰ GST nÀy 12.5% næm 1985 cûa Paul Keating.
Riêng tôi, tôi Çoan ch¡c r¢ng Çäng T¿ Do së th¡ng cº trong kÿ bÀu cº nÀy.
PT: Theo nhÜ BS thì Çäng One Nation cûa bà Pauline Hanson có ÇÜ®c gh‰ nào trong kÿ bÀu cº nÀy không ?
BS Bùi Tr†ng CÜ©ng: Theo tôi d¿ Çoán thì h† không có ÇÜ®c gh‰ nào, ngay cä gh‰ dân bi‹u cûa bà Pauline Hanson cÛng chÜa ch¡c chi‰m ÇÜ®c, còn vŠ änh hܪng thì Çäng T¿ Do có th‹ mÃt m¶t ít gh‰, nhÜng ch¡c ch¡n là ñäng T¿ do ti‰p tøc cÀm quyŠn.
PT: N‰u BS ÇÜ®c Ç¡t cº, vŠ phía sinh hoåt chính trÎ Úc là ÇÜÖng nhiên, riêng vŠ phía ngÜ©i ViŒt, BS có nh»ng d¿ ki‰n tÜÖng lai nào ?
BS Bùi Tr†ng CÜ©ng: CÛng nhÜ tØ lâu, viŒc quan tâm v§i C¶ng ÇÒng chúng ta là vŠ gi§i trÈ và nh»ng ngÜ©i già y‰u bŒnh tÆt.
ThÆt s¿ mà nói thì tu°i trÈ VN tåi Úc có nhiŠu thành quä xuÃt s¡c, nhÃt là vŠ h†c vÃn, Çôi lúc mình không nói h‰t s¿ thÆt vŠ nh»ng thành quä Çó, tuy nhiên cÛng có m¶t ít thành phÀn trÈ làm änh hܪng không tÓt chung, so ra vÃn ÇŠ t¶i trång do gi§i trÈ VN ÇÓi v§i v§i tÌ lŒ phåm pháp cûa các c¶ng ÇÒng khác k‹ cä c¶ng ÇÒng Úc thì chúng ta không Çáng quan ngåi, nhÜng giäm thi‹u ÇÜ®c chØng nào thì hay chØng Çó !
Tu°i trÈ ViŒt Nam tåi Çây, trong m¶t bu°i tham d¿ phát b¢ng tÓt nghiŒp næm ngoái ª m†i ngành nghŠ: có 6 em tÓt nghiŒp MA, 2 Ph.D, gÀn 180 em BA &BS trong khi dân VN tåi Çây chÌ có chÜa t§i 8000 ngÜ©i., thÆt là m¶t thành quä qúa xuÃt s¡c, nhÜng nói ra nhiŠu, nhiŠu khi mình tåo thêm s¿ ganh ghét.
PT: Khi BS quy‰t ÇÎnh dÃng thân vào chính trÜ©ng Úc, BS có møc tiêu ÇÃu tranh nào sau khi Ç¡t cº cho quê hÜÖng VN ? viŒc thä nh»ng tù nhân lÜÖng tâm và chính trÎ vØa qua së änh hܪng th‰ nào cho công cu¶c tranh ÇÃu cûa chúng ta ?
BS Bùi Tr†ng CÜ©ng: ViŒc ÇÃu tranh cho t¿ do, dân chû cho ÇÃt nܧc tôi Çã làm tØ lâu, qua m¥t trÆn nhân quyŠn, viŒc thä tØ Võ ñåi Tôn ljn ñoàn Vi‰t Hoåt, NguyÍn ñan Qu‰, Thích Quäng ñ¶, Thích Trí Siêu v.v.. là m¶t Çòn làm cho häi ngoåi mÃt møc tiêu ÇÃu tranh cho nhân quyŠn cûa CS, khi qúi vÎ ra Çi thì tØ tØ bÎ quên lãng, qúi vÎ còn ª låi thì phÀn Çông là các nhà tu hành, mà møc tiêu ÇÃu tranh cûa PhÆt giáo là ôn hoà, không chû trÜÖng cܧp chính quyŠn thì tåo ra m¶t s¿ khó khæn cho chúng ta. Chúng tôi Çã lÆp ra nh»ng mån lܧi ÇÃu tranh nhân quyŠn cho VN, ví dø nh© m¶t sÓ nghÎ sï dân bi‹u bäo tr® cho m¶t sÓ tù nhân chính trÎ, công viŒc cûa h† là thÜ©ng xuyên thæm hÕi, vi‰t thÜ cho tòa ñåi sÙ hÕi thæm tù nhân chính trÎ, Çó là nh»ng viŒc Çã làm, chÌ m§i ÇÜ®c 4 tháng, thì bây gi© nh»ng møc tiêu Çó không còn, m¥t dù danh sách còn trên 2000 tù nhân chính trÎ và lÜÖng tâm, nhÜng nh»ng vÎ lãnh Çåo Çã ÇÜ®c t¿ do thì Çó là m¶t khó khæn cho chúng ta. M¥t trÆn cuÓi cùng cûa chúng ta là ÇÃu tranh cho nhân quyŠn, m‡i lÀn ti‰p xúc chính gi§i MÏ ho¥c Úc vŠ vÃn ÇŠ này thì h† hÕi nh»ng nhân vÆt nào cÀn ÇÃu tranh trao danh sách cho h†, bây gi© thì chúng ta g¥p ÇiŠu khó nói.
PT: NhÜ vÆy con ÇÜ©ng ÇÃu tranh cho quê hÜÖng phäi chuy‹n hܧng nhÜ th‰ nào, và theo BS thì ÇÓi v§i gi§i trÈ, các công tác væn hóa væn nghŒ tØ trong nܧc ra ngoài ta phäi làm sao ? BS có quan tâm gì cho Çåi h¶i thanh niên h†c sinh toàn th‰ gi§i tåi Melbourne vào ÇÀu næm t§i ?
BS Bùi Tr†ng CÜ©ng: ñÜÖng nhiên chúng ta së có nh»ng phÜÖng án m§i, CS h† cÛng có tØng cái ÇÀu, chúng ta cÛng së có nhiŠu sáng ki‰n ÇÃu tranh t°ng h®p låi Ç‹ ti‰p tøc con ÇÜ©ng ÇÃu tranh cho t¿ do và dân chû cûa quê hÜÖng.
Tôi có m¶t ÇŠ tài trong kÿ Çåi h¶i SVTN Çó, tinh thÀn gi§i trÈ häi ngoåi phäi ÇÜ®c nuôi dÜ«ng, h† Çang làm nh»ng viŒc Çúng và Çáng làm, vŠ sinh viên h†c sinh du h†c, ta phäi có k‰ hoåch ti‰p xúc, không nên cô lÆp h†, nhÃt là gi§i trÈ cûa chúng ta, Çi h†c chung, nói chuyŒn chung v.v.. n‰u chúng ta khuyên chúng không nên ti‰p xúc thì tøi nhÕ së cho quan niŒm chúng ta là hËp hòi và l‡i th©i, mà nên hܧng con em chúng ta Ç‹ lôi cuÓn ÇÜ®c gi§i trÈ du h†c tØ VN hòa nhÆp v§i chúng ta trong con ÇÜ©ng ÇÃu tranh cho t¿ do và dân chû cûa ÇÃt nܧc, dù h† trª vŠ hay ª låi cÛng vÆy.
N‰u chúng ta không mª vòng tay, thì làm sao có nh»ng nhân tài ra ljn Çây rÒi tÎ nån ª låi, nhÜ l¿c sï bÖi l¶i, nhÜ cÀu thû bóng bàn, nhÜ Çoàn múa rÓi Song Ng†c v.v...Çó là nh»ng Çòn Çau cho CSVN. NhÜng ÇÓi v§i b†n lãnh Çåo CS thì chÌ khi nào Çøng ljn túi tiŠn cûa nó, còn m¥c dÀu dân có ch‰t Çói nhÜ næm 1954 thì b†n h† cÛng chä lo.
PT: CuÓi cùng thì Bác sï có nh¡n gªi ÇÒng hÜÖng Tây Úc trܧc khi BS ljn Tây Úc ?
BS Bùi Tr†ng CÜ©ng: Nhân tiŒn nÖi Çây tôi cÛng gªi l©i chào trܧc ljn ÇÒng hÜÖng tåi Tây Úc, tôi ljn Tây Úc vào ngày 26 tháng 9 là lÀn thÙ nhì sau hÖn 10 næm tôi m§i có dÎp ljn låi, rÃt ti‰c là tôi không có Ǻ sÓ ÇiŒn thoåi và ÇÎa chÌ cûa các h¶i Çoàn, các T° chÙc Ç‹ liên låc và g†i thæm hÕi, nhÜng tôi mong mÕi r¢ng së ÇÜ®c g¥p Çông Çäo qúi ÇÒng hÜÖng, các H¶i Çoàn, các T° chÙc, qúi vÎ ñåi diŒn Tôn giáo, các t° chÙc Xã h¶i, nhÃt là m†i gi§i cùng ljn v§i nhau Ç‹ bàn thäo k‰ hoåch chÓng låi s¿ kÿ thÎ, chÓng låi s¿ chia rë và cùng nhau xây d¿ng m¶t C¶ng ÇÒng tÓt ÇËp, m¶t ngày nào Çó mình có th‹ góp tay vào công viŒc tái thi‰t quên hÜÖng.
Mong ÇÒng hÜÖng Tây Úc ÇÜ®c thành công trên m†i m¥t, n‰u tÜÖng lai tôi ÇÜ®c Ç¡t cº thì tôi së Çi låi nhiŠu hÖn.
PT: Kính chào Bác sï,
BS Bùi Tr†ng CÜ©ng: Chào qúi báo và kính chào Ƕc giä cûa tuÀn báo Ph° Thông.